|
|
| Jaiak |
Eskualde honetako herrietako jaiak aipatuko ditugu jarraian, hain zuzen ere, marinel-errotze handiko bi jai.
|
 |
Zapatu Azule
Ekainaren azken larunbatean, Ondarroan “Zapatu Azule” (larunbat urdina) delakoa ospatu ohi da. Giro handiko jaia da, Ondarroako alde zaharrean ospatzen da, eta ondarrutarrak urdin koloreko marinel-jantziez janzten dira.
|
 |
San Pedro eguna
Ekainaren 29an, San Pedro eguna ospatzen da Lekeition. Meza entzun ondoren, San Pedroren imajina daraman prozesioa, porturantz abiatzen da, eta han, “kilin-kala”izeneko erritua egiten da: San Pedroren imajina uretarantz makurtzen dute, arrantza errazteko erritu gisa. Prozesioa bukatu ondoren, “Kaxarranka” dantzatzen da. Dantza hau, XV. mendeko agirietan agertzen da.
|
 |
Andra Mari jaiak
Zaindarien jaiez ari garela, aipa dezakegu abuztuaren 14tik 17ra bitartean ospatzen dituztela ondarrutarrek Andra Mari jaiak.
Jai-egunei hasiera emateko, “Leokadi” eta “Mamuek” parrokiaren goialdetik beheratzen dituzte. Elezaharrak dionez, “Mamuek” goialdetik zelatatzen zuten, urte osoan, ondarrutarren zuzen jokatzen ote zuten, eta jaietan goialdetik beheratzean bakarrik egin dezakete nahi dutena ondarrutarrek.
Abuztuaren 17an “Mariñel Eguna” ospatzen da, eta herritarrak arrantzaleen jantziez janzten dira.
|
 |
San Antolinak
“San Antolinak”, Lekeitioko zaindariaren jaiak, irailaren 1etik 8ra bitartean ospatzen dira.
Hainbat ekitaldi antolatzen da jaietan, baina guztien artean, “Antzar Jaia” nabarmentzen da, antzinakoa eta ikusgarria izateagatik. Irailaren 5ean ospatu ohi da. Duela 350 urte inguruko agirietan aipatzen da.
|
 |
Karmengo jaiak
Markina-Xemeinen, uztailaren 15ean ospatzen dira Karmengo jaiak.
|
 |
San Migel jaiak
Irailaren 29an, beste jai ospetsu batzuk ospatzen dira: Arretxinagako San Migel jaiak.
|
 |
Gainerako herrietan, Berriatua, Etxebarria, Mendexa, Gizaburuaga eta Ispaster herrietan, zaindarien jaietan pilota-txapelketak, idi-probak, herri-kirolak edota folk-musikaldiak antolatzen dira.
|
 |
Herri-erromeriak
Herri-erromeriak, herrietako auzoetan ospatzen diren jai- eta erlijio-ospakizunak dira, eta txikiak badira ere, balio etnografiko handia dute.
Erromeriak dira, hala nola, Ondarroako Santa Kutz eta Magdalena, Berriatuko Asterrikako San Lorentzo, Ispasterreko San Martin eta Santiago edo Ziortza eta Gizaburuagako Andra Mari, sustraiei tinko eusteaz harro dagoen herri baten sentitzeko eta gozatzeko moduaren adierazgarri.
|
 |
Urtean zehar, herri guztietan ospatzen dira solstizioa jatorri duten jaiak.
|
 |
Aratusteak
Aratusteek negua bukatu dela jakinarazten digute: ezagunenak, Markina-Xemeingoak, Ondarroakoak eta Lekeitiokoak.
Markinako aratusteetan, dantzariak kaleetan barrena ibiltzen dira, “zahagi-dantza”, hots, euskal aratusteetako dantzarik adierazgarrienetako bat, dantzatzen. Dantzariekin batera, oso hartz itsusia doa, bere hezlearekin, mamuak uxatzen, bai eta umeak ere.
|
 |
Antzar Jaia (Markina-Xemein)
Egunotan, Markina-Xemeinen “Antzar Jaia” ospatzen da. Herri honetan, Lekeition ez bezala, gazteek, zaldiz dabiltzala, antzar (hila) lotuta dagoen soka baten azpitik igaro beharko dute, antzarraren burua lortzeko.
|
 |
San Joan
San Joan jaiek uda heldu dela iragartzen digute. Herri guztietan, San Joan gau magikoan pizten diren suen bidez, solstizio berria iragartzen duen errituala egiten da. Ondarroan, esaterako, hainbat pertsonaia mitologiko kaleetan barrena ibiltzen dira, espiritu gaiztoengandik babesteko loreak banatzen dituztela eta suaren inguruan dantzatzen dutela.
|
 |
Santo Tomas
Santo Tomas jaiak, azoka ugari eta giro jatorra duenak, negua heldu dela iragartzen digu, baita Gabonetako mezularia, Olentzero mitologikoa, heltzear dagoela ere.
|
 |
|
1 . orrialdea 1
|
|
Euskal Kirola
