Euskara, euskal herritarren hizkuntza, indoeuropar hizkuntzen aurreko hizkuntza da, antzina-antzinakoa. Hori dela eta, sekulako kultur erlikia da. Lea-Artibai eskualdea, euskara osasuntsu eta bizien dagoen eskualdetako bat da. Izan ere, bertoko herritarren % 85 dira euskaldunak.
Euskara, gizaldiz gizaldi, ahoz igaro da belaunaldi batetik bestera. Euskaraz argitaratu zen lehen liburua 1545ekoa da.
Lea-Artibaiko euskarazko literaturako produkzioa, Juan A. Mogelekin (1755-1804) hasi zen. Berak idatzi zuen “Peru Abarca”, euskaraz idatzitako Markinako lana, euskal eleberriaren lehen ahalegintzat hartzen dena.
Idazle honen ondorengoak dira, hala nola, Bartolome Madariaga (1768-1835); Resurrección Mª de Azkue (1864-1951), Euskaltzaindiaren sortzailea; Txomin Agirre (1864-1920) eleberrigilea; Eusebio Erkiaga (1912-1993) lekeitiarra edo Augustin Zubikarai (1914-2004) kazetari jori eta antzerkigile ondarrutarra.
Gaur egun, hauek ditugu idazle ospetsuenak: Miren Agur Meabe, Ana Urkiza, Yolanda Arrieta edo Kirmen Uribe polifazetikoa.
Euskara kultur tresna delako adierazgarririk onena, ordea, agerbide herrikoiak dira, esaterako, bertsolaritza (bertsoak bat-batean botatzea) edo Santa Ageda egunean gure herrietako kaleetan barrean, antzinako kopla edo bertsoak abesten ibiltzen diren abesbatzak.
 |
|
Euskal Kirola
